‘We blijven er bovenop zitten’

Het waddengebied is dit jaar 10 jaar UNESCO-werelderfgoed. Een mooie mijlpaal, vindt Bas Bijl, fysisch geograaf bij de Waddenvereniging. Maar er is volgens hem nog genoeg werk aan de winkel. Wat kan er beter? En hoe past Natuurlijk Veilig in die ambitie?

Bas Bijl

Bas Bijl - fysisch geograaf bij de Waddenvereniging

Erkenning voor een bijzonder gebied

‘De status van UNESCO-erfgoed bevestigde 10 jaar geleden hoe bijzonder en hoe waardevol de Wadden zijn. Het betekende een nieuwe focus op de Waddennatuur en het behoud daarvan’, ziet Bas. Met de nieuwe aandacht voor het gebied veranderde ook de status van de Waddenvereniging, weet hij. ‘10 jaar geleden was het voor ons lastig aan de onderhandelingstafel te komen. Wij waren vooral die club die dwars lag en zich met van alles en nog wat in het waddengebied bemoeide. Langzaam maar zeker werden we een volwaardige gesprekspartner. Nu benaderen organisaties ons  actief om mee te denken.’

Nog genoeg om voor te strijden

Er is voor de Waddenvereniging  genoeg om voor te strijden, ziet Bas. ‘Met het 10-jarig bestaan, introduceerden wij de 10 grootste zorgen.’ Eén van die zorgen is de vertroebeling van de Waddenzee. Onder andere door het ontbreken van een open verbinding tussen de Waddenzee het IJsselmeer en de Lauwerszee, ontstaat er een andere sedimenthuishouding in het waddengebied. Zo is er in het westelijk deel van de Waddenzee sprake van ‘zandhonger’ en in het oostelijk deel van verzanding. Wat is de invloed van de grootschalige zandsuppleties langs de gehele Nederlandse kust op deze sedimenthuishouding in de Waddenzee en dus op de onderwaterecologie?

Echt invloed hebben

Rijkswaterstaat is als beheerder van de Waddenzee een belangrijke gesprekspartner voor de Waddenvereniging. ‘Wat ik heel sterk vind, is dat Rijkswaterstaat erkent dat zij wel de waterbouw-kennis in huis hebben, maar dat ze voor de groene kennis bij ons aankloppen. De Waddenvereniging kan daarmee echt het verschil maken op projecten zoals Natuurlijk Veilig. Daarom hebben we ook het convenant ondertekend.’

Kritisch over het onderzoek

Bas heeft een genuanceerde kijk op het programma Natuurlijk Veilig. De Waddenvereniging is heel tevreden over de samenwerking met Rijkswaterstaat en de mate van invloed. ‘Er gebeurt iets met onze input en we begrijpen elkaar goed.’ Kritischer is hij over de invulling van het onderzoek. ‘Wij vinden dat er meer geld voor moet worden vrijgemaakt en dat dit ook structureel moet gebeuren. Met het zandsuppletieprogramma is heel veel geld  gemoeid en het lijkt ons noodzakelijk daar een vast percentage van te reserveren voor blijvend onderzoek.’

Nog te veel onduidelijk

Er is volgens de Waddenvereniging nog veel onduidelijk over de ecologie van het waddengebied en vooral hoe zandsuppleties de natuur op de lange termijn beïnvloeden. Dit vraagt om goed, langdurig onderzoek. Onderzoek waarvoor volgens de vereniging nu niet voldoende budget en focus voor is. Het onderzoek naar de mogelijke kraamkamerfunctie voor vis in de vooroever vindt de vereniging bijvoorbeeld niet gedegen genoeg.

Kan het beter?

Bas: ‘Het onderzoek moet uitgevoerd worden met een beperkt budget waardoor er keuzes gemaakt moeten worden. Keuzes in de toegepaste technieken, de tijden/periodes waarop het onderzoek uitgevoerd kan worden en benodigde inzet van vrijwilligers.

Zo wordt er bijvoorbeeld met sleepnetten gevist waarbij de netten over de kuiltjes in de bodem van de vooroever slepen. Een groot deel van de jonge vis kan zich hier schuilhouden. Zo bestaat er dus de kans dat je deze jonge vis niet vangt en krijg je geen betrouwbare uitkomst. Een gemiste kans: je kunt met dit onderzoek de suppleties niet verbeteren.’ Bas wil niet het idee wekken dat de Waddenvereniging ontevreden is over het programma. ‘We zijn op de goede weg, absoluut. Net als het hele waddengebied waar natuur steeds belangrijk wordt. Maar kan het beter? Absoluut! Daarom komen we als belangenbehartiger van de Waddenzee met een lijst met 10 grootste zorgen en blijven we  bovenop het behoud van de Waddenzee zitten, nét als 10 jaar geleden!’. Deze 10 zorgen zijn tegelijkertijd goede kansen voor verbeteringen.

Meer lezen over de 10 grootste zorgen van de Waddenvereniging? Ga naar www.waddenvereniging.nl/werelderfgoedmoetbeter.