Informatiedag Natuurlijk Veilig 2018

Hoe ver is het project Natuurlijk Veilig? Wat is er bereikt en wat staat er nog te gebeuren? Om die vragen te beantwoorden, hield de projectleiding 12 september in Hoek van Holland een informatiedag. Hier werden de circa 40 aanwezigen weer op de hoogte gebracht van de laatste ontwikkelingen.

‘Samen voor de beste oplossing gaan’

Natuurlijk Veilig is een omvangrijk onderzoeksprogramma waarbij Rijkswaterstaat en 11 convenantpartners bekijken hoe de Nederlandse kust nu en in de toekomst op een duurzame manier veilig kan worden gehouden. Zand verdwijnt van de stranden door erosie. Met zandsuppleties vullen we dit weer aan. Maar hoeveel zand is er precies nodig? Nu en in de toekomst? En hoe voeren we suppleties zo goed mogelijk en zoveel mogelijk – met oog voor de omgeving – uit? Michiel Firet, programmamanager Wadden voor Staatsbosbeheer, was de dagvoorzitter. Hij leidde de bijeenkomst in met de uitdrukkelijke wens ‘dat de zandmotor ook een economische motor kan worden’.

Gezonde trek in zand

Onderzoeker Ralf van Hal van Wageningen Marine Research (WMR) presenteerde de voorlopige resultaten van het visonderzoek in het kustfundament. Veel aanknopingspunten zijn er nog niet. Deze zone is in het verleden beperkt  onderzocht en de huidige monsteringen bleken lastig uitvoerbaar. De komende periode zal de manier van vissen tegen het licht worden gehouden. Quirijn Lodder, adviseur kustonderzoek en waterveiligheid bij Rijkswaterstaat, liet in zijn presentatie overtuigend zien welke impact erosie heeft op de Nederlandse kust en hoe sediment verdwijnt. “Ons onderzoek laat zien hoe de kust verandert en waarom het belangrijk is aan de kust te blijven werken”, stelde hij. “Onderzoek laat zien: de kust heeft een gezonde trek in zand.” Hoe en waar dat zand aangebracht moet worden, moet verder onderzoek uitwijzen. “Het draait om het vinden van een antwoord op de vraag: begrijpen we de dynamiek? En kunnen we die in ons voordeel gebruiken? Uiteindelijk willen we het kustbeheer zo efficiënt en verantwoord mogelijk uitvoeren.”

Meer dynamiek in de duinen

Er zijn talloze factoren die beïnvloeden hoe en waar sediment langs de kust terecht komt. Ook duinen spelen daar een rol bij. Maar welke precies? Deltares onderzoekers Stéphanie IJff en Bob Smits onderzochten hoe zandsuppleties in de duinen terechtkomen. “Meer zand kan zorgen voor meer dynamiek in het duinlandschap”, legt Stéphanie uit. Het is belangrijk om die dynamiek mogelijk te maken omdat het zand zich verder landinwaarts kan verspreiden. We moeten volgens haar dan ook streven naar dynamischer duinbeheer. Een kuststrook waarbij hoge en lage duinen, duinpannen en kerven tussen de duinen elkaar afwisselen om de verspreiding van zand landinwaarts mogelijk te maken.

Uitgedaagd mee te denken

De onderzoekers buigen zich nu over de vraag hoe zandsuppletie deze verschillende duinlandschappen kan helpen mogelijk maken. Stéphanie: “We bekijken nu welke processen er invloed op hebben en wat hun correlatie is.” Na de presentaties waren er workshops waarin de convenantpartners werden uitgedaagd mee te denken en te doen met onderdelen van het programma. Zo konden de aanwezigen input leveren over de nieuwe website, de programmering van zandsuppleties en het duinbeheer.

Veiliger én mooier

Uiteindelijk keken veel convenantpartners tevreden terug op de bijeenkomst. Hans Berkhuizen van Stichting Duinbehoud is vooral enthousiast over het duinonderzoek. “De kerven die hiervoor zijn aangebracht, bijvoorbeeld bij Bloemendaal, bieden nu al interessante nieuwe landschappen. Zonder het onderzoek was dat wellicht nooit gebeurd. Maar ik denk ook dat het mooie handvatten biedt om onze kust veiliger én mooier te maken.” Christiaan van der Sluis van Stichting de Noordzee: “Heel positief dat we zo betrokken worden bij het programma en dat er ook veel RWS’ers zijn om onze vragen te beantwoorden. We hebben echt het gevoel dat we sámen voor de beste oplossing gaan.”

Zie ook