Suppleties & Duindynamiek

Onderzoeker Albert Oost vertelt meer over het onderzoek 'Intensieve beplanting voor zandvastlegging'. Hij vertelt over het onderzoek, het proces, en de resultaten.

Suppleties & Duindynamiek

(Aan zee laat de wind duinplanten bewegen. In de duinen staat een man. Voice-over:)

OPGEWEKTE MUZIEK

VOICE-OVER: Dit is Albert Oost.
Hij is senior adviseur bij Deltares.
Vertel eens, Albert, waarom zijn jullie druk met onderzoek naar de relatie tussen duinbeheer en suppleties?
ALBERT OOST: Omdat we heel graag wilden weten als je zand voor de kust legt of op het strand in hoeverre dat nu de dynamiek en de ontwikkeling van de dynamiek in de duinen beïnvloedt.
VOICE-OVER: Hoe gingen we daar vroeger mee om?
OOST: De context is dat we sinds 1990 suppleren dus zand op het strand neerleggen of voor de kust om de kust op z'n plek te houden.
Vroeger gebeurde dat niet en dan moesten de duinen eigenlijk elke keer in de winter de klap opvangen van de stormen die het zand wegsloegen.
En om dat nu mogelijk te maken legde Rijkswaterstaat al die duinen heel precies vast met heel veel helmaanplant, dat plantje dat je hier ziet.
En op die manier werd er zo veel mogelijk zand ingevangen en dat sloeg dan af in de winter.
Op die manier probeerde men de kustafslag tijdens die winters tegen te gaan.
VOICE-OVER: En hoe doen we dat nu?
OOST: Toen kwamen de suppleties, 1990.
We gaan niet de duin op z'n plek houden, maar het strand.
Want als het strand op z'n plek blijft liggen dan blijft de duin ook wel op z'n plek.
Wat je hier ziet, is suppletiezand.
Dat heeft een andere kleur dan het zand meer naar boven toe.
Het strand is hier hartstikke kort.
Dus de golven slaan elke keer hier de boel eraf, net als in het verleden.
Maar er wordt nu aangevuld met suppleties. Dit is het restje van een suppletie.
Ze komen hier ook heel regelmatig terug om weer nieuw zand aan te brengen dan wordt het strand even wat hoger en dan knabbelt de zee dat weer af.
Het mooie daarvan is dat je dan de duinen niet meer zo krampachtig hoeft te beheren.
Dat was een grote wens van de natuurbeheerders want die natuurbeheerders zaten met het punt dat al het zand werd ingevangen in de zeereep.
En dat achterliggende gebied kreeg geen zand meer en daardoor verouderde dat razendsnel.
VOICE-OVER: Naar welk antwoord zochten jullie?
OOST: Wat wij wilden uitzoeken uiteindelijk, is van als je dat nou wilt, als je die dynamiek weer terug wilt hebben in hoeverre hebben die suppleties daar nog invloed op?
Dus we hebben zowel gekeken naar de zeereep zelf in hoeverre die meer dynamisch werd beheerd en ook of er ook werkelijk dynamiek optrad.
VOICE-OVER: Is die dynamiek al zichtbaar?
OOST: Op de allergrootste schaal kun je zeggen dat het heel positief is want door die suppleties kun je de duinen dynamischer maken.
We hebben op allerlei plaatsen langs de kust gekeken, elke kilometer en toen kwamen we erachter dat er verschillen zijn langs de Nederlandse kust.
Hier in de Wadden bleek dat als je suppleerde, dat dat vaak samenging met een versterking van de dynamiek in de zeereep.
Die Waddenstranden zijn vaak heel erg breed.
Als gevolg daarvan krijg je een nieuwe duin op het strand.
Dan weet je al dat de oude duin niet meer in beweging komt want de nieuwe duin neemt de boel over.
Waar ga je suppleren? Daar waar het strand smaller wordt.
Dat is dan precies de plek waar ook de zeereep wordt aangetast af en toe en waar je dynamiek weer terugkomt.
Dus dat hebben we daar in feite gevonden dat suppleren samenviel met meer dynamische zeerepen.
De Zuidwestelijke Delta is een heel ander verhaal.
Daar zijn de stranden heel vaak heel smal dus de enige plek waar je kunt suppleren, is op dat smalle strand.
Dat is zo smal dat je heel vaak gewoon, pats, op de duinvoet zit al.
En dat zand waait dan naar binnen toe maar in de Zeeuwse Delta zijn vaak de duinen niet zo breed en wordt er toch vrij intensief beplant nog steeds een beetje op de ouderwetse manier en dan zie je dat dat zand voor een groot deel weer wordt vastgelegd in een duin zelf.
Dus daar zagen we heel wat minder toename van je dynamiek dan bijvoorbeeld langs de Waddenkust.
VOICE-OVER: Ik hoorde dat deze informatie is samengevat in een handige folder.
OOST: Ja, er komt binnenkort een folder uit.
Het is een folder waar de belangrijkste resultaten van het hele onderzoek in samen zijn gevat, op een overzichtelijke manier.
Er komt er eentje voor de Wadden.
Er komt er eentje voor de Hollandse kust, en eentje voor de Zuidwestelijke Delta om de beheerders een steuntje in de rug te geven van waar je nu op kunt letten als je wilt dynamiseren bijvoorbeeld.
VOICE-OVER: Hoe ziet de toekomst eruit?
OOST: De toekomst ziet er heel dynamisch uit.
Wat je krijgt, is een overgang van een hele strak beheerde kust naar een hele dynamische kust.
En daarbij kunnen landschappen terugkomen die we alleen nog kennen van de middeleeuwen of van de zeventiende eeuw.
Dus dat wordt reuzespannend.
De kust wordt gevarieerder, de duinen worden gevarieerder.
En het landschap wordt daarmee ook een stuk waardevoller weer voor de natuur voor al die planten en dieren, duizenden en duizenden verschillende soorten die hier voorkomen. Dus dat wordt een heel verrassingspakket.

(Het beeld wordt groen met wit. Links verschijnt de beeldtekst: Meer informatie? Kijk op natuurlijkveilig.nl. Een productie van Rijkswaterstaat. Copyright 2020.)

RUSTIGE MUZIEK DIE WEGEBT

(Rechts staan de logo's van: Rijkswaterstaat, ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Duinbehoud, Staatsbosbeheer, LandschappenNL, Natuurmonumenten, PWN, Waternet, waterschap amstel gooi en vecht, gemeente amsterdam, Stichting De Noordzee, Vogelbescherming Nederland, Dunea, Duin&Water en de Waddenvereniging.)